"สวนลำไยกับบักหลางผู้ต่างถิ่น"

“อากาศยามเช้า แม้นจะเหน็บหนาวจนยากต่อการตื่นจากที่นอนเพียงไร แต่ยามนี้จะหลับใหลได้อย่างไร ในเมื่อลำไยได้ออกผลให้เก็บเกี่ยวแล้ว” ภายใต้อากาศร้อนของแดดยามบ่าย มิได้มีสิ่งใดปิดกั้นความร้อนจากพระอาทิตย์ได้เลย มีเพียงร่มเงาใต้ต้นลำไย ที่มีอายุร่วม 10 ปี ที่พอจะช่วยบรรเทาได้ จากตรงจุดนี้เมื่อมองไปรอบๆ ตัวไม่ว่าจะมองไปทางไหนก็ร่ายรอบด้วยต้นลำไย ถัดออกไปอีกฟากฝั่งถนนก็มองเห็นสวนลำไย มะม่วง ติดต่อกันเป็นผืนยาว บักหลางกับพี่ๆ คนงาน กำลังขะมักเขม้นกับการขึ้นเก็บลำไย ทั้งเด็ดใบ บิดขั้ว คัดแยกขนาด ใส่เข่ง ผูกเชือกด้วยสีที่แตกต่างกัน เป็นสัญลักษณ์บ่งบอกขนาดของลำไยก่อนจะนำไปขายให้กับโรงรับซื้อหรือมีพ่อค้ามารับซื้อถึงสวน บักหลางมองดูพี่ๆคนงานและลุงเจ้าของสวนลำไย พวกเขา ต่างมีความสุข อารมณ์ดี พูดคุยหยอกล้อ อย่างไม่ถือตัว ซึ่งการหยอกล้อ เป็นไปตามความสามารถในการเข้าใจภาษาจึงจะขำตามมุกของพี่ๆคนงานหรือส่งยิ้มกลับไป ชุมชนที่บักหลาง ผู้ต่างถิ่น มาศึกษาเป็นชุมชนคนยอง ภาษาที่ใช้ในการสื่อสารต่างกันอย่างลิบลับ

ระหว่างการเก็บลำไยบักหลางเห็นถึงความหวังและความสุข ที่ปะปนด้วยความขื่นขม จากดวงตาของลุงเจ้าของสวนลำไย แต่ก็อย่างว่านั่นแหละนะ เวลาที่ผ่านมา กว่าจะเก็บเกี่ยวผลผลิตในที่ดินแปลงนี้ ย่อมล้วนเผชิญขวากหนาม ความไม่ยุติธรรม อย่างไรบ้าง หนอ ? บักหลาง ผู้ต่างถิ่น ครุ่นคิดอยู่มิวาย “ข้อพิพาทเรื่องที่ดินทำกินมีมานานนับชั่วอายุคน ระหว่างคนที่ทำประโยชน์บนที่ดินเดิมกับคนจากเมืองใหญ่ที่มาพร้อมอำนาจ ว่าด้วยเรื่องกรรมสิทธิ์บนที่ดิน จากคนที่ทำประโยชน์เดิมกับกลายเป็นผู้บุกรุกที่ดิน ชาวบ้านต่างตกตะลึง เมื่อจู่ๆ กลายเป็นผู้บุกรุกที่ดินตนเอง ถูกพิพากษาจำคุกจากการทำกินบนที่ดินตนเอง”

ลุงเจ้าของสวนลำไย กล่าวอย่างขื่นขม ขณะคัดแยกขนาดลำไย แดดร้อนจ้า กลับครึ้มลงทันใด เหมือนเห็นใจถึงความทุกข์อันแสนขื่นข่มจากกระบวนการยุติธรรม ที่ไม่บังคับใช้กฎหมายตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 6 ซึ่งระบุการทอดทิ้งไม่ทำประโยชน์ในที่ดิน เกินกำหนดเวลาให้ที่ดินเหล่านั้นตกเป็นของรัฐ บักหลาง ผู้ต่างถิ่น เฝ้าขบคิดตลอดวันถึงเหตุผลว่า เหตุใดที่ดิน 1 ไร่ 2 งาน ถึงมีความจำเป็นต้องต่อสู้มาอย่างยาวนาน 20 ปี นับตั้งแต่ ปี 2540 หลังจากขบคิดตลอดวันผมได้รับคำตอบ จากลุงเจ้าของสวน ซึ่งกล่าวว่า “คุณจะไม่สู้เพื่อที่ดินให้ตัวเองหรือลูกหลาน ก็ไม่เป็นไร แต่ลุงจะสู้เพื่อเอาที่ดินของบรรพบุรุษคืนมา” การยืนหยัดเพื่อที่ดินยังคงฉายชัดในแววตาของลุง แดดอ่อนแรง อากาศเริ่มเย็นลงเฉกเช่นในตอนเช้า ก่อนบักหลางและพี่ๆคนงาน จะรับค่าแรง ผมเหมอมองขึ้นบนท้องฟ้า ปล่อยความคิดล่องลอย ก่อนจะพาร่างอันอ่อนล้า กลับสู่ชายคาบ้านแม่วิไลวรรณ

บทความโดย จรุงศักดิ์ จันทร์เปรียง บัณฑิตอาสาสมัคร วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ รุ่น 48 (ปฏิบัติงานบ้านแพะใต้ ตำบลหนองล่อง อำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน)

Online Visitors

user iconToday   :   65

group iconTotal   :   125,143

world iconOnline   :   1